چه برنامهای برای آموزش زبان خارجی به کودکان مناسبتر است؟
اگر از موضوعات نظری پیرامون آموزش به کودکان بگذریم، و در مقام عمل، لازم است به این سؤال پاسخ دهیم که «چه برنامههایی برای کودکان در امرِ یادگیری زبان مناسبتر هستند؟»
یکی از سؤالات رایج والدین درباره نحوه آموزش زبان به کودکان است. آموزش یک زبان خارجی به کودکان، یکی از سرفصلهای جالب و مهم در موضوع آموزش زبان است که زیرشاخههای فراوانی نیز دارد. و ما قصد داریم در این مقاله به بررسی ویژگیهای یک برنامه مناسب برای کودکان بپردازیم.
به عنوان پدر یا مادری دلسوز و دغدغهمند، بیشک کمک به فرزندتان برای یادگیری یک زبان خارجی، یکی از بهترین کارهاییست که میتوانید برای آنها انجام دهید. همچنین برای شمایی که شغلتان آموزش زبان به کودکان است نیز این موضوع کاملا صادق است.
البته شاید برای شمای خواننده، خود این موضوع که «چه منابع و محتواهایی برای یادگیری زبان به کودکان وجود دارد؟» جذاب باشد. چرا که معمولا جذابیت و مفرّح بودنِ محتواهای موجود برای کودکان بسیار بیشتر از منابعِ مرسوم برای بزرگسالان هست و شاید شما علاقمند باشید از روی کنجکاوی هم که شده به آنها نگاهی بیاندازید.
در ادامه این مقاله با یکدیگر به ویژگیهای مهم برنامههایی میپردازیم که برای کودکان طراحی شدهاند و اگر خرید بستهای آموزشی یا شرکت در برنامهای آنلاین را برای فرزند کم سن و سالتان در نظر دارید باید به این شاخصها توجه نمایید.
سه ویژگی مهم برنامههای مناسب برای کودکان
ویژگی اول: فعالیتها
اولین ویژگیِ یک برنامه که برای کودکان طراحی شده، تعاملی بودن یا اصطلاحا Interactive بودنِ آن است. این برنامه حواس کودک و همینطور قوه تخیل او را درگیر نموده و او را محور یادگیری و بخش مهمی از پروسه آموزش قرار میدهد. برای آموزش به کودکان، سخنرانی کسالتبار و تزریق اطلاعات بصورت مستقیم جواب نمیدهد. ناگفته پیداست که یکجا نشاندن کودکان برای بیش از چند ثانیه کار دشواریست؛ حالا متمرکز نگهداشتن چشمایشان روی یک درس که بماند! در جریان یادگیری کودکان، شما با پدیدهای مواجه هستید که دارای دارای «بازه توجهِ» بسیار محدودی است. بنابراین لازم است که آنها را با فعالیتی پیِ فعالیتِ دیگر بمباران کنید. البته فعالیتهایی که بتواند توجه آنها را حفظ کند.
جمله معروفیست که «یک برنامه خوب برای یادگیری به کودکان در هر لحظه، دستان، چشمها و تخیل کودک را درگیر نگه میدارد.» و همچنین این انتظار را ندارد که کودکان بطور یکپارچه و مستمر، یک جلسه را به پایان ببرند.
بنابراین بستههای آموزشیِ متن-محور، چه بصورت کتاب و دیجیتالی و یا بصورت آنلاین، نمیتوانند روی کودکان تاثیر آموزشیِ مثبتی بگذارند و لازم است از آنها بگذرید.
ویژگی دوم: خلاقیت
به عنوان یکی از والدین، حتما تا کنون این تجربه را داشتهاید که از دلبندتان چیزی را بخواهید که باب میلش نباشد. به عنوان مثال در حال غذا دادن به او هستید ولی او از باز کردن دهانش سر باز میزند، و هرگونه تلاش مستقیمی از سوی شما بیفایده است؛ به همین خاطر شما ناچار میشوید که خلاقیت به خرج دهید. شما در کسری از ثانیه قاشق را تبدیل به یک هواپیما میکنید و برای نمونه با آن چند بالانس و مانور هم در آسمان میدهید! یا اینکه آن را تبدیل به یک قطار میکنید و با صدای «بو بو چی چی …» قاشق را به دهان کودک دلبندتان نزدیک میکنید.
هر گونه که نگاه کنیم، خوردن، یک فعالیتِ معمولی در راستای حیات است مثل خیلی فعالیتهای دیگر … با این تفاوت که شیوه شما بسیار هیجانانگیزتر و جالبتر است!
اینکه تعداد کلمات نوشته شده روی یک تکه کاغذ را حفظ کنیم، یک فعالیت است، ولی نه خلاقیتی در آن وجود دارد و نه لذتی. وقتی میخواهیم به کودکان زبان بیاموزیم، لازم است که برنامه مورد استفاده ما، سطح خلاقیت و تخیل آنها را رشد داده و تحریک کند؛ و این یعنی، رنگهای روشن، اجسام متحرک، حیوانات سخنگو، شخصیتهای کارتونی و پویانمایی شده، سکانسهای فراوان با تغییر سریع بینشان، یک سیر داستانی، مأموریتهای نجات دادن دوستان! خیزشِ احساسات و عواطف و موارد دیگر از این دست.
اینگونه است که شما خواهید دید کودک شما فقط اعداد را نمیشمارد بلکه در حال شمارش تعداد سکههای طلای یک مرغابی بانکدار به زبان انگلیسی است! و وقتی که او را نجات داد با افراد خانواده او آشنا میشود و از پادشاه شهر پاداش دریافت میکند و بدین ترتیب با خیل عظیمی از واژگان بطور نامحسوس و خلاقانه آشنا میگردد.
ویژگی سوم: تنوع
ضربالمثل معروفی است که میگوید، «تنوع، نمک زندگی است!» اگر زندگی ما یک روتین تکراری باشد خیلی زود جذابیتش را از دست میدهد به یک چرخه کسالتبار بدل میگردد. هزاران بار بیشتر، این موضوع برای کودکان صادق است. آنها فقط با موضوعاتی سرگرم میشوند که هنوز برایشان جالب است. با چیزهایی که هنوز جدید و ناشناختهاند.
برای کودکان اهمیتی ندارد که یادگیری زبان، از اولویتها شما برای آینده فردی، اجتماعی و شغلیِ آنهاست. کودکان نمونه بارز زندگی در «همین الان» هستند. تنها سؤالی که برای آنها مهم است اینست که «این موضوع الان برای من چه سودی دارد؟»
برنامههایی که برای کودکان طراحی شدهاند نیز این موضوع را لحاظ کردهاند. به همین خاطر در ارائه خود از فعالیتهای بسیار فراوان و متنوع بهره میبرند. این برنامهها تلاش میکنند که یک درس را به شیوههای متعدد آموزش دهند. مثلا، درسی درباره اعداد را یکبار بصورت آهنگ،و بار دیگر به شکلِ یک داستان، و بار سوم در قالب یک بازی به کودکان ارائه میکنند و این توهم را ایجاد میکنند که کودک هربار با موضوع تازهای روبروست.
قانون نانوشتهای در این مورد وجود دارد که، «یک برنامه خوب برای کودکان، حداقل از پنج شیوه آموزشیِ خلاقانه در ارائه هر محتوا بهره میبرد.»
انتخاب صحیح، سرمایهگذاری برای آینده
در این مقاله به سه ویژگی مهم و ضروری از برنامههایی پرداختیم که برای کودکان دلبند شما مناسب هستند. و لازم است شما برای انتخاب یک برنامه مناسب، در کنار مسائل دیگر حتما به این سه موضوع نیز توجه نمایید.
در نظر داشته باشیم که یادگیری زبان از سنینِ پایین فرصتها فراوانی را برای آینده کودکان ما ایجاد خواهد نمود و یک سرمایهگذاری استثنایی است.