انگیزه یادگیری زبان و عوامل مؤثر بر حفظ کردن آن
انگیزه یادگیری زبان و حفظ آن یکی از مؤثرترین عوامل در روند آموختن یک زبان خارجی است. آیا تا به حال شده است که نسبت به یادگیری زبان هیجان زده شده باشید؟ نه یک هیجان معمولی؛ بلکه واقعا و از عمق وجودتان مشتاق باشید. شاید برای یادگیری دلیلی پیدا کرده بودید که میتوانسته مسیر زندگی شما را بطور کامل تغییر دهد. و شاید یک بسته یا کتاب خریده بودید که به نظر میرسید واقعا مفید و کارآمد باشد.
هیجان گذرا و نقش آن در انگیزه یادگیری زبان
دقت کردهاید که هر بار در مورد موضوعی این چنین هیجان زده میشویم، در آن لحظه بطور صد درصد یقین داریم که حتما تا پایان مسیر پیش میرویم و به مقصد میرسیم؟ مثلا در این مورد، باور داریم حتما سطح زبانی مطلوبمان را کسب خواهیم کرد؟
واقعیت این است که این نوع هیجان زده شدن، تنها بین یک تا دو هفته تاثیر خواهد داشت؛ و یا حداکثر یک ماه! چه اتفاقی میافتد که اثر این انگیزش از بین میرود؟ «زندگی» اتفاق میافتد دوستان عزیز.
جملاتی مثل «امروز کار واجبی پیش آمده و فردا تمرین خواهم کرد» و یا «ماه بعدی که امتحانات ترمم را تمام کردم دوباره سر زبان برمیگردم» کم کم پر رنگ میشوند. و تا به خودمان بیاییم میبینیم مدتها گذشته است و ما یادگیری را کنار گذاشتهایم.
و دیر یا زود دوباره یک مناسبت دیگر پیش میآید و ما دوباره نسبت به یادگیری زبان هیجان زده میشویم و همان آش و همان کاسه.
اگر این شرح حال برای شما آشناست و بخشی از خاطرات گذشته شما را تشکیل میدهد نیازی به شرمنده شدن و یا خجالت کشیدن نیست. واقعیت این است که این تجربه، میان بسیاری از زبانآموزان مشترک است. شاید حتی بتوان گفت همه زبانآموزان حداقل یکبار این حلقه شکست را تجربه کردهاند.
خط آخر اینکه مهم نیست که شما:
- مؤثرترین روش یادگیری زبان را در پیش گرفته باشید.
- بهترین منابع و محتواهای آموزشی را در دست داشته باشید.
- بهروزترین نرمافزار یا بسته آموزشی را تهیه کرده باشید.
اگر نتوانید خودتان را با انگیزه نگه دارید و در طول زمانی نسبت طولانی به یادگیری مستمر ادامه دهید، تمامی اینها بیفایده خواهند بود. پس در حقیقت فقدان انگیزه یادگیری زبان آن هم بطور مستمر، بزرگترین مانع در مسیر رسیدن به روانی در زبان است.
اولین مانع در حفظ انگیزه یادگیری زبان : خیلی سخت بودن، خیلی آسان بودن، کسالتبار بودن
فعالیتهای زبانآموزی شما نقش تعیین کنندهای در میزان انگیزه شما دارند. اگر فعالیتی که امروز انجام میدهید، بسیار سخت، بسیار آسان و یا حوصله سربَر باشد، آیا فردا دوباره آن را تکرار میکنید؟ به احتمال زیاد انگیزه شما برای انجام این کار در روز بعد کمتر خواهد بود.
رمز عبور از این مانع این است که فعالیتهای متنوعی که متناسب با سبک یادگیریتان است بیابید و مطمئن شوید که انجام آنها برای شما لذتبخش است.
شما به چندین فعالیت مختلف نیازمندید تا انجام یک کار پشت سرهم شما از نظر ذهنی خسته نکند. تکرار یکسانِ هر کاری در طول زمان ناگزیر باعث کسالت شما خواهد شد. بنابراین فعالیتهایی که انجام میدهید، علاوه بر متناسب بودن با سبک یادگیری شما، مفرح و متنوع نیز باشند. در برنامه یادگیری خود، این فعالیتها را بطور گردشی و متناوب انجام دهید تا مسیر یادگیری متنوعی داشته باشید.
یکی از زبانآموزان نخبه که به نام آنتونی لادِر که به چندین زبان مسلط است جمله جالبی را در این مورد بیان میکند: «در یکساعت تمرینِ امروز، هر کاری لازم است را انجام دهید تا در خودتان میل به انجام یکساعت تمرین فردا را ایجاد کنید.»
دومین مانع در حفظ انگیزه یادگیری زبان : اهدف نامشخص و بدون زمانبندی
بسیاری از زبانآموزان، هنگام شروع این دیالوگ ذهنی را با خودشان برقرار میکنند که «من میخواهم زبان انگلیسی را بیاموزم»؛ بدون اینکه هدف دقیقی را از این جمله بیان کنند یا برای رسیدن به این هدف زمانی را تعیین کنند. در نتیجه چه اتفاقی میافتد؟
متاسفانه هیچ اتفاقی! فرقی نمیکند که چقدر ما از ته دل تمایل داشته باشیم که به چیزی در زندگی برسیم؛ اگر برای این خواسته، هدفی دقیق، قابل اندازهگیری و با یک زمانبندی مشخص تعیین نکنیم، معمولا جزر و مد زندگی ما را از راه رسیدن به این خواسته دور میکند.
یادگیری زبان نیز همینطور است. مخصوصا در زندگیهای امروز که پر از مشغلههای مختلف و جاذب توجه ماست. بنابراین اگر میخواهید توان مطالعه خود را تقویت کنید و به سطح بالاتری برسانید، برای خود مثلا این هدف را تعیین کنید که در ۳ ماه آینده ۳ کتاب را به زبان هدف خواهید خواند.
در مورد هدفگذاری و نکات قابل توجه آن قبلا هم با هم صحبت کردهایم.
سومین مانع در حفظ انگیزه یادگیری زبان : احساس تنهایی در مسیری طولانی
به قول ضرب المثل معروف، «اگر میخواهی مسیر کوتاهی را سریع طی کنی، تنها برو. ولی اگر میخواهی به سفری طولانی بروی، با همراه قدم بردار.»
عبور از ۲ مانع گذشته برای حفظ انگیزه یادگیری زبان کار سادهای نیست. به همین خاطر بهتر است که در این راه تنها نباشید و به قدرت جمعی پناه ببرید. جمله معروف «دست خدا با جماعت است» نمود بسیار روشنی در یادگیری زبان دارد.
اگر قبلا تجربه کار جمعی را، مانند مطالعه دسته جمعی، یا پیادهروی دسته جمعی داشته باشید، خوب میدانید که تفاوت انجام انفرادی و جمعی این فعالیتها مانند فرق بین شب و روز است.
من به شخصه هیچگاه نگاه مثبتی به کلاسهای حضوری زبان نداشتهام و همیشه در توصیه آنها با احتیاط عمل میکنم. چرا که معتقد هستم در مجموع، هزینه زمانی صرف شده برای رفت و آمد، بیش از نتیجه کسب شده است. اما در بعضی کلاسها، مخصوصا در سطوح بالاتر، گاهی جمعهای صمیمی بین زبانآموزان ایجاد میشود که نتیجه آن تمرینهای گروهی و لذتبخش خارج از فضای کلاسی است. این اجتماعهای کوچک، مخصوصا با استفاده از تکنولوژی روز و ارزان شدن ارتباط میتواند به رشد حفظ انگیزه یادگیری زبان و در نتیجه افزایش سرعت رشد کمک قابل ملاحظهای نماید.
بنابراین اجازه ندهید که در یادگیری زبان احساس تنهایی به شما دست دهد. در صورت نیاز، با استفاده از شبکههای اجتماعی و بررسی فضاهای مجازی، گروههای مناسبِ یادگیری زبان را بیابید و در رسیدن به اهدف خود از آنها بهره مفید ببرید.