زبان آموزی به تنهایی ؛ توصیههایی برای بهرهوری بیشتر در یادگیری
برای هیچ زبان آموزی این موضوع قابل انکار نیست که بخش عمده یادگیری زبان در تنهایی رخ میدهد. و در حقیقت self-study یا همان زبان آموزی به تنهایی ، بدنه اصلی یک پروسه آموختن زبان است.
زمانی که ما خود و با مدیریت ذهنیمان به یادگیری زبان میپردازیم، انتخاب تمامی جنبههای یادگیری در اختیار خودمان است. اعم از اینکه چه محتوایی را انتخاب کنیم، چگونه آن محتوا را مورد بررسی و یادگیری قرار دهیم، و حتی اینکه چطور بر این روند یادگیری نظارت کنیم.
در ادامه میخواهیم مواردی را بررسی کنیم که رعایت آنها به حفظ خلاقیت و انگیزه و بهرهوری بیشتر یادگیری کمک میکنند.
زبان آموزی به تنهایی ؛ در نظر گرفتن فضای کلام و کاربردی سازی
یکی از مهمترین نکات در زبان آموزی به تنهایی آموختن مطالب مختلف در محل مورد استفاده خودشان و کاربرد آنها جهت تمرین است.
از اشتباهات رایج بین زبانآموزان، تصور این مطلب است که میتوان یک آموزه زبانی را به شکلی انتزاعی و خالص از محل کاربردش آموخت. مثل اینکه یاد بگیریم که در زمان آینده کامل، فعل و فاعل کجا قرار میگیرند و سپس الگوی گرامری را حفظ کنیم.
در این شرایط ما فقط یک الگو را حفظ کردهایم؛ ولی اولا، این حفظ کردن بسیار فرار خواهد بود. و دوم اینکه هنگام کاربرد این زمان و مواجه شدنهای آتی خواهیم فهمید که آنچه را لازم است در این زمینه نیاموختهایم و گویی صرفا یک داده بی فایده را حفظ کردهایم.
بنابراین لازم است که در درجه اول موضوعات جدیدی که با آنها روبرو میشویم را در مقام کاربردشان ببینیم و بیاموزیم. و سپس حتما آنها را خودمان به کار ببریم و با کاربردی سازیشان آنها را تثبیت کنیم.
مثالی از آموختن در فضای کلام و کاربرد آن
فرض کنیم شما برای اولین بار با فعل «access» در زبان انگلیسی مواجه میشوید. با مراجعه به دیکشنری میبینید که معنای این فعل «approach or enter» معرفی شده که معادل فارسی آن «دسترسی داشتن» است. در این مرحله، تصور اینکه ما معنای این کلمه را فهمیدهایم نادرست است. با مشاهده کاربرد آن، جمله زیر را میبینیم:
The room can be accessed via the balcony
«این اتاق از طریق بالکن قابل دسترسی است.»
بررسی همین یک جمله ساده، اطلاعات فراوانی را به ما در مورد فعل access میدهد. اولا میبینیم که این فعل، باقاعده است. دوم اینکه میتوان آن را در معنایِ دسترسی فیزیکی به کار برد. همچنین یکی از حروف اضافهای که با این فعل به کار میرود کلمه via است.
حال برای تثبیت آموختهها و بعد از بررسی کاربردهای دیگر این فعل، میتوانیم چند جمله را خودمان بسازیم و کاربردهای مختلف آن را تمرین کنیم. اینگونه میتوانیم مطمئن شویم که یک موضوع جدید زبانی را یاد گرفتهایم.
زبان آموزی به تنهایی ؛ کیفیت، مهمتر از کمیت
از ویژگیهای مهم زبان آموزی به تنهایی این است که شما خودتان مجری و قضاوت کننده عملکرد خود هستید. دیگران شما را در تنگنا قرار نمیدهند. و شما برای انتخاب جنس محتوای آموزشیتان مورد قضاوت و فشار روحی قرار نمیگیرید. این امتیاز بزرگی است.
بنابراین هیچ دلیلی ندارد که سعی کنید برنامه آموزشی خود را به گونهای بچینید که بیش از حد سریع و یا فوقالعاده ایدهآلگرا باشد. اصطلاحی در زبان انگلیسی داریم که «Stop and smell the roses» یعنی «توقفی بنما و عطر گلها رُز را استشمام کن.»
دلیلی ندارد که برنامهای بچینید که در پی حفظ کردن ۵۰ لغت در روز باشد و یا اینکه بخواهید تمام دوره متوسط یا پیشرفته را در عرض یکماه طی کنید. زبانآموزی یکی از برجستهترین فعالیتهایی است که در آن اولویت بخشیدن به سرعت در برابر دقت، و کمیت در برابر کیفیت خودش را خیلی زود و واضح نشان میدهد.
در زبان آموزی به تنهایی شما فرصت این را دارید که بخواهید روی یک موضوع خاص، که برایتان جذابیت بیشتری دارد، یک یا دو جلسه و یا حتی بیشتر تمرکز کنید. اتقافا این کار در دراز مدت باعث میشود شما انگیزه بیشتری برای ادامه یادگیری داشته باشید و علاوه بر این تاثیر یادگیری خود را در زندگی شخصیتان مشاهده کنید.
زبان آموزی به تنهایی ؛ اجازه بُروز خلاقیت
هنگامی که شما با دورهای خاص و یا با یک کلاسِ متشکل از سایر زبانآموزان پیش میآیید، معمولا زمان کمی برای خودتان باقی میماند. در نتیجه فرصت تلاش متفاوت و امتحان کردن شیوههای دیگر و یا حتی امکان خطای بیشتر را ندارید.
پیشتر هم اشاره کردیم که مسیر یادگیری زبان از انجام اشتباهات مختلف عبور میکند. حتی در متدهای آموزشی جدید اهمیتِ امکانِ ارتکابِ اشتباههای مختلف و هوشمند با جزئیات بررسی شده است. پس این اشتباهات ممکن است صرفا به خود محتوای زبانی محدود نشوند و میتوانند مربوط به شیوه یادگیری شما و تکنیکهای مورد استفادهتان نیز باشند.
فرض کنید تصمیم میگیرید که به خودتان این اجازه را بدهید که در دفترِ زبانتان و در بخش واژگان، برای هر واژه جدید یک تصویر کوچک طراحی کنید. شما قصد دارید با این کار واژه مورد نظر را در ذهن خود کُد گذاری کنید. این کار، یک فعالیت خلاقانه است که شما در اثر زبان آموزی به تنهایی فرصت انجام آن را یافتهاید.
اینکه آیا این کار مفید است و شما در آینده آن را ادامه خواهید داد یا نه موضوع دیگری است. نتیجه آن هر چه باشد، در اثر این است که شما امکان آزمودن آن را داشتهاید. و چه بسا زبانآموزانی که با پیش گرفتن چند استراتژی موفقیتآمیز توانستهاند رشد بسیار چشمگیری نسبت به سایرین داشته باشند.