آموزش زبان انگلیسی به فارسی و یا به انگلیسی؟ کدام بهتر است؟
هنگامی که میخواهیم یادگیری زبان انگلیسی را آغاز کنیم، سؤالات مختلفی در ذهنمان پدید میآیند. مخصوصا اگر سابقه یادگیری زبان انگلیسی را نداشته باشیم و یا اینکه در تجربه گذشته کاملا چشمبسته و با پیروی از یک متد از قبل آماده زبانآموزی کرده باشیم. یکی از این سؤالها در مورد شیوه آموزش زبان است. بطور دقیقتر اینکه آیا آموزش زبان انگلیسی به فارسی بهتر است و یا آموزش زبان انگلیسی به انگلیسی؟
در این گفتار قصد داریم این سؤال را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار داده و به آن پاسخ دهیم.
یادگیری زبان انگلیسی به فارسی و احتمال دوری از immersion یا غوطهور شدن در زبان انگلیسی
اگر با گفتارهای پیشین ما همراه بودهاید، حتما نسبت به اهمیتِ غوطهور شدن و غرق شدن در زبان انگلیسی آگاه هستید.
هنگامی که میخواهیم یادگیری زبان را آغاز کنیم، تمایل داریم که هر چه زودتر به اهدافمان برسیم. یکی از این اهداف توانایی در درک سریع و همینطور صحبت کردن است. یکی از پیشنهادهای مهمی که به زبانآموزان میشود این است که تلاش کنند تا خود را در محتوای زبان انگلیسی غرق کنند.
هدف اصلی از غرق شدن در محتوای زبان انگلیسی این است که عملیات زاید ترجمه ذهنی به زبان فارسی را از ذهنمان حذف کنیم. به بیان دیگر، ذهن خود را عادت دهیم که کلمات زبان انگلیسی را مستقیم به معنایشان گره بزند و آنها را اول به فارسی ترجمه نکند. اگر موفق به چنین کاری شویم گامی بسیار بلند را در مسیر رسیدن به سطح روانی یا همان fluency برداشتهایم؛ سطحی که یکی از اهداف اصلی زبانآموزان است.
در چنین شرایطی اگر بخواهیم زبان انگلیسی را به فارسی بیاموزیم، یعنی کتابهایی را مطالعه کنیم که دارای ترجمه فارسی باشند و یا اینکه در کلاسهایی آموزشی شرکت کنیم که مدرسین آنها، به فارسی صحبت میکنند، آیا از هدفمان دور نشدهایم؟ لحظاتی به این سؤال بیاندیشید.
آیا یادگیری زبان انگلیسی به فارسی اساسا لازم است؟
همه ما قبلا زبان فارسی را آموختهایم بدون اینکه به زبان دیگری نیاز داشته باشیم. با این وصف، آیا اصلا یادگیری زبان انگلیسی به فارسی موضوعیت پیدا میکند؟
اگر ما زبان انگلیسی را با کمک زبان فارسی بیاموزیم، آیا با دست خودمان مشکلتراشی نکردهایم؟ کودکان بدون اینکه نیازی به زبان دیگری داشته باشند میتوانند زبان فارسی یا هر زبان دیگری را بیاموزند. آنها با قرار گرفتن در یک فضای خالص بدون اینکه هیچ پیشنیازی برای یادگیری زبان داشته باشند میتوانند در مدت زمان کوتاهی مهارت زبانی خود را رشد دهند و با دیگران ارتباط برقرار کنند.
آیا خودِ این موضوع اثبات این نیست که یادگیری زبان انگلیسی به فارسی از اساس کاری اشتباه است؟
یادگیری زبان انگلیسی به فارسی و روی دیگر سکه!
وقتی در مورد یادگیری کودکان و در واقع یادگیری زبان اول خودمان صحبت میکنیم باید چند نکته را در نظر داشته باشیم. یادگیری زبان اول، یکی از پروسههایی است که جزئیات آن معمولا مورد غفلت واقع میشود.
کسانی که از یادگیری انگلیسی به انگلیسی از همان آغاز آموزش حمایت میکنند، و در دلیل خود، یادگیری کودکان را مثال میزنند، معمولا به این نکته توجه نمیکنند که کودکان از نظر زبانآموزی در شرایطی ایدهآل قرار دارند. منظور من از شرایط ایدهآل انعطافپذیری بیشتر ذهن کودکان نیست؛ بلکه فضایی است که آنها تجربه میکنند.
کودکان از بدو تولد تا زمانی که زبان به کلام بگشایند از نظر زبانآموزی مورد حمایت بیچون و چرای والدین و سایر بزرگترها هستند. در فضای پیرامون آنها به زبان هدفشان که همان فارسی است صحبت میشود. هیچ استرسی برای اینکه شروع به صحبت کنند ندارند و فشار اجتماعی و یا خجالت کشیدن از کاربرد واژگان و یا گرامر غلط برایشان بیمعناست. همچنین به محض اینکه اولین کلمه خود را بیان کنند از طرف بزرگترها مورد تشویق قرار میگیرند. علاوه بر همه اینها، زمان یکسال و نیم برای بیان اولین عبارتِ معنادار اصلا زمان کمی نیست. و نظر به اینکه کودکان هیچ مشلغه ذهنی دیگری جز یادگیری زبان ندارند، پروسهای نسبتا آهسته تلقی میشود.
پس نمیتوان زبانآموزی کودکان را دلیل خوبی برای کنار گذاشتن یادگیری زبان انگلیسی به فارسی در نظر گرفت.
انگلیسی به فارسی؟ انگلیسی به انگلیسی؟ و یا ترکیبی از هر دو؟
حقیقت این است که یادگیری زبان انگلیسی به انگلیسی، از همان ابتدایِ زبانآموزی شدنی است. شما میتوانید خود را در دنیای زبان هدفتان غرق کنید و رشد مهارتهایتان را در طول زمان مشاهده کنید.
فیلم انگلیسی تماشا کنید. پادکست انگلیسی گوش دهید. کتابهای انگلیسی را ورق بزنید و با کمک تصویر بیاموزید. و با جستجوی فراوان، مدرسینی را بیابید که فقط به زبان انگلیسی درس میدهند و صحبت میکنند. این کار صددرصد شدنی است. اما اگر چنین تصمیمی گرفتید، باید آماده باشید که زمان بسیار زیادی را به عبور از مراحل اولیه زبان اختصاص دهید. به نظر شما یکسال و نیم صبر کردن برای بیان اولین عبارت معنادار زمانی معقول است؟
اما حالت بهینهتر این است که شما در مراحل آغازین زبانآموزی، روی یادگیری انگلیسی به انگلیسی حساسیت بیش از حد نشان ندهید و بستری از مهارتهای اولیه زبانی را به کمک زبان فارسی بیاموزید. البته این به معنای کنار گذاشتن کاملِ غرق شدن در زبان انگلیسی نیست. بلکه شما میتوانید دو فازِ مختلف را تجربه کنید.
شما میتوانید از طرفی با استفاده از زبان فارسی، با جزئیات کامل و خالی از هر گونه ابهامی، قواعد ابتدایی گرامر زبان انگلیسی را بیاموزید و با ساختار جملهها آشنا شوید و الگوهای آوایی را بشناسید؛ و از سوی دیگر، هنگام شنیدن مکالمهها خود را بطور کامل در آنها غوطهور کنید. و یا هنگام تماشای فیلم از هر گونه زیرنویس اجتناب کنید. و موقع مطالعه کتابها، زیر کلمات ترجمه فارسی آنها را ننویسید.
بدین ترتیب شما هم توانستهاید از زبان فارسی، که یک سرمایه است، در یادگیری زبان انگلیسی کمک بگیرید و هم موضوعِ immersion را مد نظر قرار دادهاید. پس شما با برقراری یک تعادل میان یادگیری زبان انگلیسی به فارسی و انگلیسی به انگلیسی میتوانید رشدی بهینه را تجربه خواهید کرد.